Döşemelerde tesisat şaftları, merdiven ve asansör boşlukları ile çeşitli geçişler için boşluklar bırakılır. Her boşluk, o bölgedeki donatının kesilmesi anlamına gelir. Kesilen donatının taşıdığı kuvvetin boşluk çevresinden dolaştırılması gerekir.
Küçük boşluklar
Çok küçük boşluklarda donatı çoğu zaman kesilmeden, boşluğun çevresinden dolaştırılabilir. Çubuklar boşluk kenarına doğru kaydırılır ve aralık bozulmadan devam ettirilir.
Orta büyüklükte boşluklar
Donatının kesildiği boşluklarda, kesilen donatı miktarı kadar ek donatı boşluğun iki kenarına konur. Bu ek çubuklar boşluk boyunca uzanır ve her iki uçta yeterli ankraj boyu kadar devam eder.
Köşe çapraz donatıları
Boşlukların köşelerinde gerilme birikir ve köşeden başlayan çapraz çatlaklar oluşabilir. Bu çatlakları sınırlamak için köşelere 45° açılı çapraz çubuklar konur.
Büyük boşluklar
Merdiven ve asansör boşlukları gibi büyük boşluklar döşemenin taşıyıcı sistemini değiştirir. Boşluk kenarları genellikle kirişlerle tanımlanır ya da boşluk kenarındaki döşeme şeridi kiriş gibi donatılır. Bu durumda döşeme hesabı da boşluk dikkate alınarak yapılmalıdır.
Diyafram etkisi
Büyük boşluklar döşemenin diyafram olarak çalışmasını zayıflatabilir. Özellikle perdeye bitişik boşluklar, deprem kuvvetinin perdeye aktarımını etkiler. Bu konuda perde–döşeme birleşimi yazımıza bakabilirsiniz.
Detayda gösterim
Boşluğun yeri ve ölçüleri, kenar ek donatıları ve köşe çapraz donatıları planda gösterilir; ek donatılar ayrı pozlarla metraja girer.
Sık sorulanlar
Döşeme boşluğunun köşesine neden çapraz donatı konur?
Köşelerde biriken gerilmelerin oluşturabileceği çapraz çatlakları sınırlamak için.