Etriye, kirişin kesme kuvvetini karşılayan ve boyuna donatıyı bir arada tutan enine donatıdır. Kirişin genişliğine, donatı sayısına ve bölgesine göre farklı etriye tipleri kullanılır.
Kapalı etriye
En yaygın tip, boyuna donatıların çevresini saran kapalı dikdörtgen etriyedir. Uçlar 135° kancayla kesitin içine kıvrılır. Deprem bölgelerinde, özellikle sarılma bölgelerinde kapalı ve 135° kancalı etriye kullanımı zorunludur.
Çok kollu etriye
Geniş kirişlerde tek bir kapalı etriye, kesitin ortasındaki boyuna donatıları yanal olarak desteklemez. Bu durumda ikinci bir iç etriye veya çirozlar eklenerek etriye kol sayısı artırılır. Kol sayısı kesme hesabını da doğrudan etkiler; dört kollu bir etriye, iki kollu etriyenin yaklaşık iki katı kesme alanı sağlar.
Çiroz
Çirozlar etriyenin iki karşılıklı yüzünü birbirine bağlar ve ortadaki boyuna donatıyı tutar. Çiroz kancaları boyuna donatıyı kavrayacak boyda olmalıdır.
U etriye ve kapak
Bazı uygulamalarda etriye bir U biçimi ve üstte ayrı bir kapak çubuğu olarak yapılır. Bu düzen, donatının yerleştirilmesini kolaylaştırır; ancak deprem bölgelerindeki sarılma bölgelerinde kapak çubuğunun her iki ucunun da 135° kancayla bitmesi gerekir.
Kanca biçimleri
Kanca açıları ve boyları konusunda daha ayrıntılı bilgi için donatı kanca tipleri yazımıza bakabilirsiniz. Kanca boyunun metraja etkisi de kanca boylarının metraja etkisi yazısında anlatılmıştır.
Detayda gösterim
Enine kesitte etriye biçimi, kanca yönleri ve kol sayısı açıkça gösterilmelidir. Açılımda etriyenin her parçasının boyu ve toplam boyu yazılır.
Sık sorulanlar
Kirişte çok kollu etriye ne zaman gerekir?
Kiriş geniş olduğunda ortadaki boyuna donatıları yanal olarak desteklemek veya kesme hesabının gerektirdiği etriye alanını sağlamak için.