Paspayı (beton örtüsü), donatının dış yüzü ile beton yüzeyi arasındaki mesafedir. Küçük bir ölçü gibi görünse de yapının ömrünü doğrudan etkiler.
Korozyondan koruma
Beton, alkali yapısı sayesinde donatıyı korozyona karşı korur. Zamanla karbonlaşma ve klorür etkisi bu korumayı yüzeyden içeriye doğru azaltır. Paspayı ne kadar yeterliyse, bu etkinin donatıya ulaşması o kadar uzun sürer.
Yangın dayanımı
Yangın sırasında beton, donatıyı yüksek sıcaklıktan korur. Yetersiz paspayı, donatının hızla ısınmasına ve dayanım kaybına yol açar.
Aderans
Donatının betonla birlikte çalışabilmesi için çevresinde yeterli beton bulunmalıdır. Paspayı yetersizse donatı boyunca beton çatlayabilir ve aderans azalır.
Ortam koşulları
Gerekli paspayı, elemanın bulunduğu ortama göre değişir. Zeminle temas eden, nemli veya agresif ortamdaki elemanlarda daha büyük paspayı gerekir. Temel elemanlarında bu konu özellikle önemlidir. Bu konuda temelde paspayı ve grobeton yazımıza bakabilirsiniz.
Projede gösterim
Paspayı, statik projede genel notlarda ve eleman detaylarında belirtilir. Detay ölçüleri paspayına göre hesaplanır; etriye ölçüleri ve donatı boyları paspayından doğrudan etkilenir.
Şantiyede sağlanması
Projede doğru paspayı yazılması yeterli değildir. Şantiyede mesafe takozları ve sehpalar kullanılarak sağlanmalıdır. Döşemelerde bu konu için döşemede paspayı ve sehpa yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Paspayı yetersiz olursa ne olur?
Donatı korozyona ve yangına karşı korunmasız kalır, aderans azalır ve yapının ömrü kısalır.