Tekil temel, tek bir kolonun yükünü zemine yayan, genellikle kare veya dikdörtgen planlı bir betonarme bloktur. Az katlı yapılarda ve zemin taşıma gücünün yüksek olduğu durumlarda kullanılır.
Nasıl çalışır?
Kolon yükü temelin ortasına gelir ve zemin temeli aşağıdan yukarı doğru iter. Temel, kolondan dışarı doğru uzanan konsollar gibi eğilir. Bu eğilme temelin alt yüzünde çekme oluşturur. Bu nedenle tekil temelin asıl donatısı alt yüzdedir.
Alt donatı ağı
Alt donatı iki yönde yerleştirilir ve temelin tabanını kaplayan bir ağ oluşturur. Dikdörtgen temellerde kısa doğrultudaki donatı, kolon çevresinde daha yoğun yerleştirilebilir. Donatı uçları temel kenarında yukarı doğru kıvrılarak ankraj sağlanır.
Üst donatı
Tekil temellerde hesap genellikle üst donatı gerektirmez. Ancak büyük temellerde rötre ve sıcaklık etkileri için ya da temelin moment altında kalkmaya çalıştığı durumlarda üst donatı konabilir.
Zımbalama ve kesme
Kolon temeli delmeye çalışır; bu, döşemelerdeki zımbalama etkisine benzer. Temel yüksekliği, zımbalama ve kesme koşullarını sağlayacak şekilde seçilir.
Kolon filizleri
Kolon donatısı temelin içine filizlerle bağlanır. Filizler alt donatı ağının üzerine gönyeyle oturur. Ayrıntılar için temelde filiz yerleşimi yazımıza bakabilirsiniz.
Bağ kirişleri
Tekil temeller deprem bölgelerinde iki yönde bağ kirişleriyle birbirine bağlanır. Bağ kirişleri temellerin birbirinden bağımsız hareket etmesini önler. Ayrıntılar için bağ kirişleri yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Tekil temelin asıl donatısı neden alttadır?
Zemin temeli aşağıdan iter ve temel kolondan dışarı uzanan konsollar gibi eğilir; bu eğilme alt yüzde çekme oluşturur.