GstarCAD ve AutoCAD: statik detay çiziminde farklar ve seçim

GstarCAD ile AutoCAD arasındaki temel fark nedir?

Kısa cevap: İkisi de 2B teknik çizim için DWG tabanlı çalışır, aynı dosyaları açıp kaydedebilir ve LINE, PLINE, OFFSET, TRIM, HATCH, DIM gibi komutların büyük çoğunluğu iki platformda aynı adla çalışır. Statik proje ofisi açısından seçimi belirleyen başlıca konular; lisans modeli, ofiste kullanılan eklentilerin hangi platformu desteklediği, müşteri ve danışmanlarla dosya alışverişi ve donanım gereksinimidir.

AutoCAD bu alanda en yaygın platformdur ve DWG formatının da sahibidir. GstarCAD ise DWG ile uyumlu çalışan, arayüzü ve komut mantığı AutoCAD kullanıcısına tanıdık gelen bir alternatiftir. Bir statik pafta için gereken her şey (katman, blok, öznitelik, ölçü stili, layout, viewport, çıktı alma) iki platformda da vardır. Farklar daha çok ileri seviye nesnelerde, programlama arayüzlerinde ve bazı özel komutlarda ortaya çıkar.

Platformun kendisini sıfırdan öğrenmek istiyorsanız AutoCAD kullanım kılavuzu serisi temel komutları anlatır; buradaki bilgilerin neredeyse tamamı GstarCAD için de geçerlidir. Bu yazı ise konuyu statik ve betonarme paftası açısından ele alır.

DWG uyumluluğu: nelere dikkat etmek gerekir?

DWG uyumlu iki platform aynı dosyayı açabilir, ama bu her nesnenin her iki tarafta birebir aynı davrandığı anlamına gelmez. Statik paftalarda sorun çıkaran tipik durumlar şunlardır:

• Dosya sürümü: Yeni sürümle kaydedilmiş bir DWG, eski sürüm bir platformda açılmayabilir. Ofis içinde ve dış paydaşlarla ortak bir kayıt sürümü belirlemek en basit çözümdür.
• Özel (proxy) nesneler: Bir eklentinin oluşturduğu özel nesneler, o eklenti yüklü olmayan bilgisayarda yalnızca görüntü olarak gelebilir ya da düzenlenemez. Donatı etiketleri, akıllı bloklar ve dinamik bloklar bu açıdan kontrol edilmelidir.
• Yazı tipleri: SHX ve TrueType yazı tiplerinin karşı tarafta bulunmaması, Türkçe karakterlerin bozulmasına veya yazı genişliğinin değişmesine yol açar. Bu konu yazı stilleri ve Türkçe karakter sorunu bölümünde ayrıntılı anlatılır.
• Çizgi tipleri ve çıktı tabloları: LIN ve CTB/STB dosyaları dosyanın içinde değil, platformun destek klasöründedir. Bu dosyalar iki tarafta aynı değilse pafta farklı kalınlıkta basılır.

Pratik kural: Dış paydaşa gönderilecek dosyada eklentiye bağlı özel nesne bırakmayın veya karşı tarafın aynı eklentiyle çalıştığından emin olun. Kesin teslim için PDF ile birlikte göndermek, paftanın nasıl görünmesi gerektiğini belgeleyen en güvenli yoldur.

Eklenti desteği neden belirleyicidir?

Statik detay yazılımları genellikle CAD platformunun içinde çalışan eklentilerdir. Kolon, perde, kiriş, döşeme ve temel detaylarını otomatik üreten bir araç; platformun programlama arayüzü üzerinden çizim nesneleri oluşturur, etiket ve metraj bilgisini bu nesnelere bağlar. Bu yüzden bir ofiste platform seçimi çoğu zaman eklentinin hangi platformları ve hangi sürümleri desteklediğiyle belirlenir.

Eklentiler üç düzeyde ayrışır:

• LISP rutinleri: Basit komutlar ve küçük otomasyonlar. Çoğu DWG uyumlu platformda küçük değişikliklerle veya hiç değiştirmeden çalışır. Konuya giriş için LISP ve otomasyona giriş bölümüne bakabilirsiniz.
• Derlenmiş eklentiler: Platformun kendi programlama arayüzüyle yazılır; her platform ve sürüm için ayrı derleme ve test gerekir.
• Kendi nesnesini tanımlayan eklentiler: Özel nesne tanımlayan araçlar, eklenti yüklü değilken dosyanın nasıl görüneceğini de belirler. Dosya alışverişinde en çok dikkat isteyen grup budur.

Satın almadan veya geçişten önce eklentinin kullandığınız platform sürümünde çalıştığını deneme sürümüyle doğrulayın. Bir eklentinin bir platformda çalışması, diğerinde aynı sürümde çalışacağı anlamına gelmez.

Komut ve arayüz farkları statik çizimi etkiler mi?

Günlük statik çizimde kullanılan komutların çok büyük kısmı iki platformda aynı adla ve aynı kısaltmayla çalışır. Kolon kesiti çizerken kullandığınız RECTANG, OFFSET, FILLET; donatı çizerken PLINE ve ARRAY; pafta hazırlarken MVIEW ve PLOT komutları alışkanlığınızı değiştirmenizi gerektirmez. Kısaltma listesi için AutoCAD kısayolları listesi iki platformda da büyük ölçüde geçerlidir.

Farkların görüldüğü yerler:

• Bazı yeni veya özel komutlar bir platformda bulunup diğerinde bulunmayabilir ya da farklı adla gelebilir.
• Seçenek pencereleri (OPTIONS), şerit düzeni ve palet yerleşimi farklılık gösterebilir.
• Ofisin kendi kısayol dosyası (PGP) ve araç paletleri platforma ayrıca tanıtılmalıdır.
• Dinamik blok düzenleme ve parametrik kısıtlamalar gibi ileri özelliklerde davranış farkı olabilir; ofis bloklarınızı iki tarafta da deneyin.

Bir kullanıcının diğer platforma uyumu genellikle kısa sürer. Asıl zaman kaybı; şablonların, yazı tiplerinin, çıktı tablolarının ve eklentilerin yeniden kurulmasındadır. Bu nedenle geçişi kişi bazında değil, ofis standardı bazında planlamak gerekir.

Ofiste platform seçerken hangi kriterler önemlidir?

Aşağıdaki tablo, statik proje ofisinde karar verirken bakılacak başlıkları özetler. Fiyat ve lisans koşulları sık değiştiği için güncel bilgiyi doğrudan satıcıdan alın.

Birçok ofis iki platformu bir arada kullanır: bazı istasyonlarda AutoCAD, bazılarında GstarCAD. Bu düzen sorunsuz çalışabilir; yeter ki şablon, katman, yazı ve çıktı ayarları iki tarafta aynı olsun ve dosyalar ortak bir sürümle kaydedilsin.

Örnek: iki platformu birlikte kullanan bir ofiste ortak standart

Altı çizim istasyonu olan bir ofis düşünün: dört istasyon GstarCAD, iki istasyon AutoCAD kullanıyor. Aynı projenin kolon paftası GstarCAD'de, kiriş paftası AutoCAD'de hazırlanıyor ve sonunda tek bir pafta setinde birleşiyor. Sorunsuz bir akış için ofis şu adımları uygular:

1. Tek şablon dosyası: Birimler milimetre, katmanlar, yazı stilleri ve ölçü stilleri tek bir DWT dosyasında tanımlanır ve iki platformda da aynı dosya kullanılır. Ayrıntı için AutoCAD'de statik katman düzeni yazısına bakın.
2. Ortak destek klasörü: Yazı tipleri, çizgi tipleri ve CTB dosyaları ağdaki bir klasörde tutulur; her iki platformun arama yoluna bu klasör eklenir.
3. Ortak kayıt sürümü: Proje dosyaları, ofiste kullanılan en eski platform sürümünün açabileceği DWG sürümüyle kaydedilir.
4. Deneme dosyası: Yeni bir eklenti veya şablon değişikliğinden sonra, içinde kolon kesiti, donatı etiketi, ölçü, tarama ve layout bulunan küçük bir test dosyası iki platformda açılıp yazdırılır.
5. PDF ile karşılaştırma: Aynı paftanın iki platformdan alınan PDF çıktıları üst üste konularak çizgi kalınlığı ve yazı farkı kontrol edilir.

Bu düzen kurulduğunda, paftayı hangi platformda çizdiğiniz dışarıdan fark edilmez. Detayları KNCad gibi AutoCAD ve GstarCAD içinde çalışan bir statik detay programıyla üretiyorsanız, poz etiketleri ve metraj iki tarafta da aynı veriden gelir; yine de ortak şablon ve katman standardı ofisin kendi sorumluluğudur.

Platform değiştirirken sık yapılan hatalar

• Yalnızca programı kurup şablonu taşımamak: Yeni platformda varsayılan şablonla başlanır, katman adları ve yazı yükseklikleri dağılır.
• Yazı tiplerini unutmak: Türkçe karakter içeren SHX dosyaları taşınmadığında etiketlerde soru işaretleri görülür.
• Çıktı tablosunu taşımamak: Renk-kalınlık eşlemesi kaybolur, kesit çizgileri ince, yardımcı çizgiler kalın basılır. Çıktı ayarları için PLOT ve PDF çıktısı bölümüne bakın.
• Eklentiyi denemeden geçmek: Proje ortasında detay aracının ya da LISP rutinlerinin çalışmadığı fark edilir.
• Yeni sürümle kaydedip dışarı göndermek: Mimar veya müşavir dosyayı açamaz.
• Eski dosyaları kontrol etmeden arşivi taşımak: Özel nesne içeren eski paftalar düzenlenemez hale gelebilir; kritik arşiv dosyalarını önceden deneyin.

Geçiş ve ortak kullanım için kontrol listesi

1. Kullanılan tüm eklentilerin hedef platform ve sürümde çalıştığı deneme sürümüyle doğrulandı mı?
2. Ofis şablonu (DWT) iki platformda aynı mı; birimler milimetre mi?
3. Yazı tipleri, çizgi tipleri ve CTB dosyaları ortak klasörde ve arama yolunda mı?
4. Ortak DWG kayıt sürümü belirlendi ve dış paydaşlara bildirildi mi?
5. Test dosyası iki platformda açılıp yazdırıldı, PDF çıktıları karşılaştırıldı mı?
6. Kısayol dosyası (PGP) ve araç paletleri yeni platforma tanıtıldı mı?
7. Arşivdeki kritik projeler yeni platformda açılıp kontrol edildi mi?
8. Dışarı gönderilen dosyalarda eklentiye bağlı özel nesne kalmadığı ya da karşı tarafın aynı eklentiyle çalıştığı teyit edildi mi?