AutoCAD temel çizim komutları: LINE, PLINE, CIRCLE, ARC

AutoCAD çizim komutları: hızlı bakış

Çizim komutlarının tamamı şeritte Home (Giriş) > Draw (Çiz) panelindedir. Komut satırına İngilizce adını ya da kısayolunu yazarak da başlatabilirsiniz; İngilizce dışında bir dil sürümünde komutun başına alt çizgi koymak (_LINE) her zaman çalışır. GstarCAD'de de komut adları ve kısayollar aynıdır.

Bu bölümdeki örneklerde önceki iki bölümde öğrendiğimiz koordinat girişini ve nesne kenetlemeyi sürekli kullanacağız. Henüz okumadıysanız önce AutoCAD'de koordinat girişi ve AutoCAD nesne kenetleme (OSNAP) bölümlerine bakın.

LINE (L): AutoCAD'de çizgi çizme

LINE, AutoCAD'in en temel komutudur. Her segment ayrı bir nesne olarak oluşur; dört kenarlı bir şekli LINE ile çizerseniz dört ayrı çizgi elde edersiniz.

1. L yazıp Enter'a basın ya da Home > Draw > Line düğmesine tıklayın.
2. İlk noktayı tıklayın, OSNAP ile yakalayın ya da koordinat yazın.
3. Sonraki noktayı verin: ORTHO açıkken imleci yöne götürüp uzunluğu yazın (ör. 500) ya da @500,0 gibi göreli koordinat girin.
4. Çizmeye devam edin; her nokta yeni bir segment başlatır.
5. Bitirmek için Enter veya Esc'ye basın; şekli kapatmak için C (Close) yazın.

İpucu: Enter ile komutu tekrarlamak

Bir LINE komutunu bitirdikten sonra hiçbir şey yazmadan Enter'a veya Space'e basarsanız LINE yeniden başlar. Art arda çok sayıda çizgi çizerken kısayolu tekrar yazmanıza gerek kalmaz.

PLINE (PL): çoklu çizgi ve kalınlıklı çizgi

PLINE ile çizilen tüm segmentler tek bir nesne oluşturur. Bu yüzden tek tıklamayla seçilir, OFFSET ile bütün olarak ötelenir, kapalıysa alanı doğrudan okunur. Duvar dış hatları, kolon kesitleri, döşeme sınırları ve donatı çubukları gibi bütün olarak ele alınması gereken şekiller için LINE yerine PLINE tercih edilir.

1. PL yazıp Enter'a basın.
2. Başlangıç noktasını verin.
3. LINE'daki gibi noktaları verin. Komut satırında [Arc/Halfwidth/Length/Undo/Width] seçenekleri görünür.
4. Yay segmentine geçmek için A yazın; yay noktalarını verdikten sonra düz segmente dönmek için L (Line) yazın.
5. Kapalı şekil için C yazın, açık bırakmak için Enter'a basın.

Kalınlıklı çizgi (Width) ne zaman kullanılır?

Width seçeneğiyle çizgiye çizim biriminde gerçek bir genişlik verilir; bu genişlik yakınlaştırdıkça büyür ve ölçeğe göre basılır. Statik detaylarda donatı çubuklarının kalın görünmesi için zaman zaman kullanılır. Çizgi kalınlığını çıktıda kontrol etmenin daha yaygın yolu ise katman ve lineweight ayarıdır; bunu serinin çizgi tipi ve kalınlığı bölümünde anlatıyoruz. Örnek: W yazıp başlangıç ve bitiş kalınlığına 1 girerseniz 1 birim genişliğinde bir çizgi çizilir.

LINE'ları PLINE'a çevirmek

1. PE (PEDIT) yazın, ardından M (Multiple) yazıp birleştirilecek çizgileri seçin ve Enter'a basın.
2. Çizgileri çoklu çizgiye çevirmek isteyip istemediğiniz sorulduğunda Y yazın.
3. J (Join) seçeneğini seçin ve boşluk mesafesi için Enter'a basın. Uç uca değen çizgiler tek bir çoklu çizgi olur.

JOIN (J) komutu da uç uca değen çizgi ve yayları birleştirir. Patlatmak, yani çoklu çizgiyi tekrar ayrı çizgilere bölmek için EXPLODE (X) kullanılır.

CIRCLE (C) ve ARC (A): daire ve yay çizme

CIRCLE komutu varsayılan olarak merkez ve yarıçap ister. Şeritte Home > Draw > Circle düğmesinin altındaki ok, tüm yöntemleri listeler.

1. C yazıp Enter'a basın.
2. Merkezi tıklayın ya da koordinat yazın (ör. 0,0).
3. Yarıçap için 40 yazıp Enter'a basın. Çap vermek isterseniz önce D, ardından 80 yazın.

Ribbon menüsündeki Tan, Tan, Tan seçeneği de üç nesneye birden teğet daire çizer; örneğin bir üçgenin iç teğet çemberi bu yöntemle tek adımda bulunur.

ARC (A): yay çizmenin yöntemleri

ARC komutu varsayılan olarak üç nokta ister: başlangıç, yay üzerindeki ikinci bir nokta ve bitiş. Komut satırındaki seçeneklerle ya da şeritteki Arc açılır menüsünden başka yöntemleri seçebilirsiniz: başlangıç-merkez-bitiş, başlangıç-merkez-açı, başlangıç-bitiş-yarıçap ve benzerleri.

1. A yazıp Enter'a basın.
2. Başlangıç noktasını verin.
3. Merkez yöntemi için C (Center) yazıp merkezi verin.
4. Bitiş noktasını verin ya da A (Angle) yazıp merkez açıyı girin, örneğin 90.

Sık yapılan hata: yayın ters yönde çizilmesi

Merkezli yöntemlerde AutoCAD yayları varsayılan olarak saat yönünün tersine çizer. Başlangıç ve bitiş noktalarını ters sırayla verirseniz istediğiniz yayın tamamlayıcısı, yani dairenin öbür parçası çizilir. Yay yanlış taraftaysa noktaları yer değiştirerek tekrar çizin. Kapı açılış yayı gibi durumlarda tam daireyi çizip sonra TRIM ile kırpmak çoğu zaman daha hızlıdır.

RECTANG (REC) ve POLYGON (POL): dikdörtgen ve çokgen

RECTANG, iki karşı köşeden kapalı bir dikdörtgen çizer. Sonuç tek bir kapalı çoklu çizgidir; kolon kesiti, pencere, kâğıt sınırı veya antet çerçevesi gibi şekiller için en hızlı yoldur.

1. REC yazıp Enter'a basın.
2. İlk köşeyi verin.
3. Karşı köşe için göreli koordinat yazın: 30 x 50 bir kolon kesiti için @30,50.

Sık yapılan hata: köşeleri kendiliğinden yuvarlanan dikdörtgen

RECTANG'da verdiğiniz Fillet, Chamfer ve Width değerleri bir sonraki kullanım için hatırlanır. Bir kez yuvarlatılmış köşeli dikdörtgen çizdiyseniz sonraki dikdörtgenler de yuvarlak köşeli çıkar. Komut satırında Current rectangle modes: Fillet=... satırını görüyorsanız F yazıp yarıçapı 0 yapın.

POLYGON (POL): düzgün çokgen

1. POL yazıp kenar sayısını girin, örneğin 6.
2. Merkez noktasını verin.
3. I (Inscribed in circle, çembere iç) ya da C (Circumscribed about circle, çembere dış) seçin.
4. Yarıçapı yazın.

Inscribed seçildiğinde köşeler verilen çemberin üzerindedir; Circumscribed seçildiğinde kenarlar çembere teğettir. Örneğin anahtar ağzı ölçüsü 24 olan bir altıgen somun için Circumscribed seçip yarıçapa 12 girersiniz. Kenar uzunluğu biliniyorsa merkez yerine E (Edge) yazıp kenarın iki ucunu verin.

Diğer çizim komutları: ELLIPSE, XLINE, DONUT, POINT

İpucu: DONUT ile donatı kesiti

Statik detaylarda kesitte görünen donatı çubukları çoğunlukla dolu daire olarak gösterilir. DONUT komutunda iç çapa 0, dış çapa çubuk çapını (1 birim = 1 cm çizimde Φ16 için 1.6) yazıp çubuk merkezlerine tıklamak bunu hızla yapar. Aynı işi CIRCLE çizip içine dolu (SOLID) tarama uygulayarak da yapabilirsiniz.

İpucu: DIVIDE ve MEASURE noktalarını görünür yapmak

DIVIDE ve MEASURE nokta nesneleri yerleştirir; varsayılan nokta stili çok küçük olduğu için noktalar görünmeyebilir. PTYPE komutuyla bir nokta stili (ör. çarpı) seçin. Bu noktalara Node (NOD) kenetlemesiyle yapışabilirsiniz. Örneğin 450 cm'lik bir kirişi 15 cm aralıkla bölmek için MEASURE ile kirişi seçip 15 yazın; etriye yerleri noktalarla işaretlenir.

Uygulama: kolon kesiti çizimi ve alıştırmalar

Öğrendiğimiz komutları bir arada kullanmak için basit bir kolon kesiti çizelim. 1 birim = 1 cm; kolon 30 x 50 cm, paspayı 2,5 cm, köşelerde ve uzun kenarlarda toplam 6 adet Φ16 donatı.

1. Beton kesiti: REC ile ilk köşe 0,0, karşı köşe @30,50.
2. Etriye hattı: O (OFFSET) ile mesafe 2.5 yazın, dikdörtgeni seçip içeri tıklayın. Ondalık ayırıcının nokta olduğuna dikkat edin.
3. Köşe donatıları: DO yazın, iç çap 0, dış çap 1.6. FROM ile iç dikdörtgenin sol alt köşesini baz alıp @1.8,1.8 yazarak ilk çubuğu yerleştirin (1,8 = Φ10 etriye için 1 cm + çubuk yarıçapı 0,8 cm); diğer köşeler için aynı yöntemi kullanın.
4. Ara donatılar: Uzun kenarların ortasına çubuk koymak için FROM yerine iç dikdörtgenin dikey kenarlarının orta noktasını (MID) baz alın ve çubuğu @1.8,0 ya da @-1.8,0 ile içeri kaydırın.
5. Kontrol: Dış dikdörtgeni seçip Ctrl+1 ile Properties paletinde alanın 1500 cm² olduğunu görün.

Gerçek bir kolon detayında etriye kancaları, çirozlar, poz numaraları ve ölçüler de vardır; bunların nasıl gösterildiğini kolon donatı detayı nasıl çizilir yazısında anlattık. Alan ve uzunluk ölçmenin diğer yolları AutoCAD'de alan ve uzunluk hesaplama bölümündedir.

Sık yapılan hata: her şeyi LINE ile çizmek

Kapalı şekilleri LINE ile çizmek, sonradan alan ölçmeyi, öteleme yapmayı ve tarama sınırı seçmeyi zorlaştırır. Bütün olarak kullanılacak her kapalı şekli PLINE veya RECTANG ile çizin.

Kendiniz deneyin

1. PLINE ile bir yay ve iki düz segmentten oluşan bir kapı açılış sembolü çizin: 90 cm'lik kapı kanadı ve 90° yay.
2. Merkezleri aynı olan, çapları 60 ve 40 olan iki daire çizin; ardından Ttr ile iki daireye birden teğet, aradaki halkaya sığan yarıçapı 5 olan bir daire ekleyin.
3. POLYGON ile kenar uzunluğu 100 olan bir sekizgen çizin (Edge seçeneği).
4. RECTANG ile 200 x 120 boyutunda, köşeleri 10 yarıçapla yuvarlatılmış bir dikdörtgen çizin; ardından Fillet değerini 0'a döndürmeyi unutmayın.
5. Yukarıdaki kolon kesitini 40 x 60 boyutunda ve 8 donatılı olacak şekilde yeniden çizin.

Çizim komutlarından sonra sıradaki adım, çizdiklerinizi değiştirmektir: MOVE, COPY, OFFSET, TRIM ve FILLET için AutoCAD düzenleme komutları bölümüne geçin. Serinin genel planı için AutoCAD kullanım kılavuzu sayfasına dönebilirsiniz.