AutoCAD ile adım adım kat planı çizimi: örnek proje

Proje: ölçüleri verilmiş 1+1 daire planı

Çizeceğimiz daire, aks ölçüleri 1.000 × 800 cm olan dikdörtgen bir plandır. Dış duvarlar 25 cm, iç duvarlar 10 cm kalınlığındadır ve duvarlar eksenlerine göre ortalanmıştır. Çizim birimi 1 birim = 1 cm, çıktı ölçeği 1/50, pafta A3 olacak.

Net alanlar duvar iç yüzlerinden hesaplanmıştır; toplam net alan 73,49 m² (yuvarlanmış değerlerin toplamı 73,50), dış duvar yüzünden brüt alan 1.025 × 825 cm = 84,56 m²'dir. Çizimi bitirdiğinizde kendi ölçümünüzün bu değerleri vermesi, planı doğru çizdiğinizin kontrolüdür.

Kapılar: giriş kapısı üst dış duvarda x = 450–550 (100 cm); salon kapısı y = 450 duvarında x = 400–490; yatak odası kapısı aynı duvarda x = 590–680 (90 cm); mutfak kapısı x = 350 duvarında y = 600–680; banyo kapısı x = 700 duvarında y = 600–680 (80 cm).

Pencereler: salon alt duvarda x = 150–330 (180 cm); yatak odası alt duvarda x = 690–850 (160 cm); mutfak sol duvarda y = 560–680 (120 cm); banyo sağ duvarda y = 640–700 (60 cm).

Adım 1: yeni dosya, birim ve katmanlar

1. NEW ile acadiso.dwt şablonundan yeni bir çizim açın.
2. UN (UNITS) penceresinde Type = Decimal, Precision = 0, Insertion scale = Centimeters yapın.
3. LA ile aşağıdaki katmanları oluşturun.

VP katmanının Plot sütunundaki yazıcı simgesini kapatın. CENTER çizgi tipi listede yoksa LINETYPE > Load ile yükleyin. Katman mantığı ve dondurma-kilitleme ayrıntıları için katman yönetimi bölümüne bakın. Bu ayarları bir kez yapıp şablon olarak kaydederseniz sonraki projelerde bu adım tek tıklık iş olur.

Adım 2: aksları çizmek

1. AKS katmanını etkin yapın.
2. L (LINE) ile -150,0 noktasından @1300,0 noktasına yatay ilk aksı (aks 1) çizin. Aks, planın her iki yanından 150 cm taşar.
3. O (OFFSET) ile bu çizgiyi 450 yukarı kopyalayın (aks 2), aks 2'yi de 350 yukarı kopyalayın (aks 3, y = 800).
4. L ile 0,-150 noktasından @0,1100 noktasına düşey ilk aksı (aks A) çizin.
5. OFFSET ile 550 sağa (aks B), sonra 450 sağa (aks C, x = 1000) kopyalayın.
6. Aks çizgileri düz görünüyorsa LTSCALE değerini 5 civarında deneyin.
7. Aks uçlarına çapı 60 cm'lik daire ve içine aks adı (A, B, C, 1, 2, 3) koyun. Bunu öznitelikli bir blok yaparsanız tüm aks balonları tek tanımdan gelir.

İpucu

İç duvarlar (x = 350 ve x = 700) aks üzerinde değildir. Onlar için aks çizmek yerine, duvarları çizerken koordinatla yerleştireceğiz. Gerçek projelerde aks sistemini taşıyıcı sistem belirler; mimari plandaki her duvar bir aksa oturmaz.

Adım 3: duvarları MLINE ile çizmek

MLINE (kısayol ML) aynı anda iki paralel çizgi çizer ve duvar için en hızlı yoldur. Varsayılan STANDARD stili, eksenin iki yanında 0,5 birimlik iki çizgiden oluşur; ölçek (Scale) değeri doğrudan duvar kalınlığı olur.

Dış duvarlar

1. DUVAR katmanını etkin yapın, ML yazın.
2. J (Justification) > Z (Zero): çizgi eksene ortalansın.
3. S (Scale) > 25.
4. Noktaları girin: 0,0, @1000,0, @0,800, @-1000,0, sonra C (Close). Köşeler temiz birleşir.

İç duvarlar

1. ML > S > 10.
2. 0,450 ile 1000,450 arasını çizin, Enter.
3. Aynı şekilde 550,0 → 550,450; 350,450 → 350,800; 700,450 → 700,800 duvarlarını çizin.

Birleşimleri düzeltme

1. MLEDIT yazın, açılan pencereden Open Tee seçin.
2. Önce iç duvarı (gövde), sonra bağlandığı duvarı tıklayın. T birleşimi açılır.
3. Bütün iç duvar uçları için tekrarlayın.

Alternatif: OFFSET yöntemi

MLINE yerine aks çizgilerini 12,5 cm (dış) ve 5 cm (iç) her iki yana OFFSET ile kopyalayıp DUVAR katmanına alabilir, köşeleri F (FILLET, yarıçap 0) ile birleştirip fazlalıkları TR (TRIM) ile kesebilirsiniz. Daha yavaştır ama çizgiler normal çizgi olduğu için sonradan düzenlemek kolaydır.

Sık yapılan hata

MLINE nesneleri FILLET, CHAMFER, BREAK, LENGTHEN ve OFFSET ile düzenlenemez; TRIM ve EXTEND ise birleşimlerde her zaman istenen sonucu vermez. Bu komutlarla serbestçe çalışmak isterseniz önce X (EXPLODE) ile çizgilere ayırın; ama patlatılan duvarlarda MLEDIT artık çalışmaz. Bu yüzden önce tüm MLEDIT işlerini (birleşimler ve aşağıdaki boşluklar) bitirin, gerekirse en sonda patlatın.

Adım 4: kapı-pencere boşlukları ve blokları

Boşlukları açmak

1. MLEDIT > Cut All seçin.
2. Duvarın üzerinde boşluğun ilk ucunu, sonra ikinci ucunu verin. Koordinatla girmek en güvenlisidir: salon penceresi için 150,0 ve 330,0.
3. Proje tablosundaki tüm kapı ve pencere boşlukları için tekrarlayın (giriş kapısı 450,800 – 550,800, mutfak kapısı 350,600 – 350,680 vb.).
4. Boşluk uçlarına L ile duvar kalınlığı kadar kapatma çizgileri çizin.

Kapı bloğu

1. Katman 0 etkinken bir kapı çizin: 0,0'dan @0,90'a kanat çizgisi ve ARC > Center, Start, End ile merkezi 0,0, başlangıcı 90,0, bitişi 0,90 olan çeyrek yay.
2. B (BLOCK) ile KAPI-90 adıyla, temel noktası menteşe ucu (0,0) olacak şekilde blok yapın.
3. KAPI katmanına geçip I (INSERT) ile bloğu boşluğun menteşe tarafına yerleştirin; açılma yönüne göre dönüş açısını (0, 90, 180, 270) verin. Ters açılım için MI (MIRROR) kullanın.
4. 80 ve 100 cm'lik kapılar için ölçeği 0,89 ve 1,11 vermek yerine ayrı bloklar ya da tek bir dinamik blok kullanmak daha temizdir.

Pencere bloğu

Katman 0'da 100 × 25 birimlik bir dikdörtgen ve ortasına iki paralel çizgi çizin, temel noktası sol alt köşe olan PENCERE bloğu yapın. PENCERE katmanında eklerken X ölçeğine pencere genişliği / 100 değerini girin: 180 cm için 1,8. Bloğu duvar ekseninin 12,5 cm altından başlatmak için temel noktasını duvar dış yüzüne getirin. Öznitelikli ve dinamik blok yapımı blok ve dinamik blok bölümünde anlatılıyor; pencere ve kapıları dinamik blok yapmak, genişliği tutamaçla değiştirmenizi sağlar.

Adım 5: ölçülendirme

1. D (DIMSTYLE) ile PLAN-50 adlı yeni bir ölçü stili oluşturun.
2. Symbols and Arrows: ok tipi Architectural tick, boyut 2,5.
3. Text: yazı yüksekliği 2,5, yazı stili Türkçe karakter destekli bir stil.
4. Fit: Use overall scale of = 5. cm ile çizilmiş 1/50 bir planda kâğıttaki 1 mm, modelde 5 birimdir; bu sayede 2,5 mm yazı modelde 12,5 cm olur.
5. Primary Units: Precision = 0.
6. OLCU katmanında DLI (DIMLINEAR) ile alt duvarın sol dış köşesinden ilk pencere kenarına ölçü alın, ardından DCO (DIMCONTINUE) ile tüm boşluk ve duvar parçalarını zincir ölçüyle ölçün.
7. Bunun 50 cm dışına ikinci sıra olarak aks ölçülerini (550 + 450), 50 cm daha dışına üçüncü sıra olarak toplam dış ölçüyü (1025) yerleştirin.
8. Aynısını sol ve sağ cephe için düşey olarak yapın.

Üç sıralı ölçü (boşluklar, akslar, toplam) mimari planların klasik düzenidir; toplamların tuttuğunu kontrol edin: 1025 = 12,5 + 1000 + 12,5. Ölçü stili ayarlarının tamamı ve annotative alternatifi ölçülendirme rehberi bölümünde.

Adım 6: yazılar, alan bilgileri ve tarama

Mahal adları ve alanlar

1. YAZI katmanında her odanın ortasına T (MTEXT) ile mahal adını yazın: yükseklik 17,5 (kâğıtta 3,5 mm).
2. Bir alt satıra, oda içinde BO (BOUNDARY) ile ürettiğiniz polyline'a bağlı bir FIELD ekleyin: yükseklik 12,5, dönüştürme katsayısı 0,0001, sonek m².
3. Değerlerin proje tablosundaki net alanlarla aynı çıktığını kontrol edin. Örneğin salon: 532,5 × 432,5 = 230.306 cm² = 23,03 m².

FIELD ile alan yazdırmanın ayrıntıları alan ve uzunluk hesaplama bölümünde. Sınır polyline'larını çıktıda görünmeyen ayrı bir katmana koyun.

Tarama

1. TARAMA katmanında H (HATCH) komutunu açın.
2. MLEDIT işleri bittiyse duvarları X ile patlatmak sınır bulmayı kolaylaştırır; patlatmadan önce dosyanın bir kopyasını kaydedin.
3. Duvarlar için desen olarak SOLID seçip duvar çizgileri arasına tıklayın. Rengi açık gri (ör. 8) seçmek, plandaki diğer bilgileri bastırmadan duvarı belirginleştirir.
4. Banyo zemini için Pattern yerine User defined türünü seçin, Spacing = 30 ve Double işaretli: 30 × 30 cm seramik ızgarası çıkar.
5. Taramaların Associative olmasına dikkat edin; duvar değişince tarama da güncellenir.

Sık yapılan hata

Duvar taramasında "valid boundary not found" uyarısı genellikle boşluk kapatma çizgilerinin eksik olmasından kaynaklanır. Adım 4'teki kapatma çizgilerinin her boşlukta bulunduğunu kontrol edin.

Adım 7: layout, 1/50 viewport ve PDF çıktısı

1. Layout1 sekmesine geçin, sekmeye sağ tıklayıp Page Setup Manager > Modify deyin.
2. Printer/plotter: DWG To PDF.pc3; Paper size: ISO A3 (420 × 297 mm); Plot scale: 1:1; Plot style table: monochrome.ctb; yön yatay.
3. Varsayılan viewport'u silin, VP katmanını etkin yapıp MV (MVIEW) ile antet dışında kalan alana yeni bir viewport çizin.
4. Viewport'u seçip PROPERTIES'te Custom scale değerine 0.2 yazın. Kâğıt mm, model cm olduğu için 1/50 ölçek, 1 mm kâğıt = 5 cm model, yani 1/5 = 0,2'dir. Standart listedeki "1:50" seçeneği burada yanlış sonuç verir, çünkü iki tarafın aynı birimde olduğunu varsayar.
5. Viewport'un içine çift tıklayıp planı PAN ile ortalayın (yakınlaştırma yapmayın), dışına çift tıklayın ve PROPERTIES'ten Display locked = Yes ile kilitleyin.
6. Kâğıt uzayında antet bloğunuzu yerleştirin, ölçek kısmına 1/50 yazın.
7. Ctrl+P (PLOT) ile sayfa düzenini seçin, Preview ile kontrol edip PDF olarak kaydedin.

Plan 1.025 × 825 cm olduğu için 1/50'de kâğıtta 205 × 165 mm yer kaplar; ölçülerle birlikte A3'e rahat sığar. Viewport ölçeği mantığı layout ve viewport bölümünde, CTB ve PDF ayarları çıktı alma bölümünde ayrıntılı anlatılıyor. Aynı proje adımları GstarCAD'de de aynı komut adlarıyla uygulanabilir; MLINE ve MLEDIT orada da bulunur.

Kendiniz deneyin

Planı çizdikten sonra kendinizi şu kontrollerle sınayın:

1. MEA > Quick ile her odanın içine tıklayın; alanlar proje tablosuyla aynı mı?
2. Üç sıralı ölçülerin toplamları tutuyor mu (yatayda 1025, düşeyde 825)?
3. Çıktıdaki mahal adı yazısını cetvelle ölçün: yaklaşık 3,5 mm mi?
4. Yatak odasına x = 1000 duvarında y = 150–270 arasına 120 cm'lik ikinci bir pencere ekleyin.
5. Banyo ile hol arasındaki duvarı x = 720'ye taşıyın; duvar taramasının, alan alanlarının ve ölçülerin nasıl güncellendiğini gözleyin. Hangileri kendiliğinden güncellendi, hangilerini elle düzeltmek zorunda kaldınız?
6. Planı yeni bir layout'ta 1/100 ölçekle (Custom scale 0,1) A4 paftaya da yerleştirin; ölçü yazılarının okunabilirliğini karşılaştırın.

Son soru, annotative ölçü ve yazıların neden kullanıldığını kendiniz keşfetmenizi sağlar: aynı planı iki ölçekte basmak, sabit yükseklikli yazılarla zordur.