GstarCAD nedir? Özellikleri, sürümleri ve AutoCAD uyumu

GstarCAD nedir, ne işe yarar?

GstarCAD, Çinli yazılım şirketi Gstarsoft tarafından geliştirilen, iki ve üç boyutlu teknik çizim için kullanılan bir bilgisayar destekli tasarım (CAD) programıdır. En belirgin özelliği DWG dosyalarını dönüştürmeden açıp kaydetmesi ve komut adlarının, kısayollarının, şerit (ribbon) düzeninin AutoCAD'e çok yakın olmasıdır. Bu sayede AutoCAD bilen bir mühendis ya da teknik ressam, GstarCAD'e birkaç günde alışabilir.

Türkiye'de özellikle proje ofislerinde, inşaat firmalarının teknik bürolarında ve okullarda kullanılır. Mimari plan, kalıp planı, donatı detayı, tesisat ve makine çizimleri GstarCAD ile hazırlanabilir. Çizim mantığı aynı olduğu için bir ofiste bazı bilgisayarlarda AutoCAD, bazılarında GstarCAD kullanılması ve aynı DWG dosyalarının iki program arasında dolaşması yaygın bir durumdur.

Program 2000'li yılların başından beri geliştirilmektedir ve her yıl yeni bir sürüm yayımlanır (GstarCAD 2024, 2025, 2026 gibi). Windows'un yanı sıra Linux sürümü de vardır; ayrıca mobil cihazlar için DWG görüntüleme ve basit düzenleme uygulaması sunulur.

DWG uyumu: AutoCAD dosyaları sorunsuz açılır mı?

GstarCAD, DWG okuma ve yazma işlemlerinde Open Design Alliance kütüphanelerini kullanır. Pratikte bunun anlamı şudur: AutoCAD'de çizilmiş bir paftayı GstarCAD'de açtığınızda katmanlar, bloklar, öznitelikler (attribute), ölçü stilleri, yazı stilleri, tarama desenleri ve layout'lar korunur. GstarCAD'de kaydettiğiniz dosya da AutoCAD'de açılır.

Uyum konusunda bilmeniz gereken birkaç ayrıntı:

• Kaydetme formatı: Dosyayı alacak kişi eski bir AutoCAD sürümü kullanıyorsa, GstarCAD'de SAVEAS ile daha eski bir DWG sürümünde kaydedin. Bu, iki programda da aynı kuraldır.
• Özel nesneler: Yalnızca belirli bir eklentinin oluşturduğu nesneler (ör. bazı AutoCAD dikey ürünlerine özgü nesneler) GstarCAD'de vekil nesne (proxy) olarak görünebilir. Düz çizgi, polyline, blok ve yazıda böyle bir sorun yaşanmaz.
• Yazı tipleri: SHX ve TTF fontları iki programda da kullanılır. Türkçe karakter sorunu yaşamamak için yazı stilinde TTF bir font (ör. Arial, Calibri) seçmek en güvenli yoldur.
• Çıktı ayarları: CTB/STB çizgi kalınlığı tabloları ve sayfa düzenleri taşınabilir; ilk açılışta plot ayarlarını bir kez kontrol etmek yeterlidir.

DWG ve DXF formatlarının farkını merak ediyorsanız DWG ve DXF farkı yazımızı okuyabilirsiniz.

GstarCAD sürümleri: Standard ve Professional farkı

GstarCAD birkaç farklı paket hâlinde sunulur. Hangisini seçeceğiniz, 3B modelleme ve gelişmiş dinamik blok ihtiyacınıza bağlıdır.

Betonarme statik detay çizimi büyük ölçüde 2B olduğu için birçok statik ofiste Standard sürüm yeterli olur. Ancak kullanacağınız eklentinin hangi sürümde çalıştığını satın almadan önce mutlaka kontrol edin; bazı geliştirme arayüzleri yalnızca Professional sürümde açıktır.

GstarCAD lisans türleri

GstarCAD'i satın alırken karşınıza çıkacak lisans modelleri şunlardır:

• Süresiz (kalıcı) lisans: Tek seferlik ödeme yapılır, program süresiz kullanılır. Yeni ana sürüme geçmek için ayrıca yükseltme ücreti ödenir.
• Yıllık abonelik: Belirli bir süre için kiralanır; süre içinde güncellemeler ve teknik destek dahildir, yenilenmezse sona erer.
• Tekil (standalone) lisans: Seri numarası bir bilgisayara etkinleştirilir; internet olmadan çalışır. Başka bilgisayara taşımak için önce eski bilgisayardaki lisans iade edilir.
• Ağ (network/floating) lisansı: Ofisteki bir sunucuda lisans yöneticisi çalışır; program açan kullanıcı bir koltuk alır, kapattığında koltuk serbest kalır. Vardiyalı veya yarı zamanlı çalışan ekipler için ekonomiktir.
• USB anahtar (dongle): Lisans bir USB anahtara bağlıdır; anahtarın takılı olduğu bilgisayarda çalışır.

Fiyatlar sürüme, lisans türüne ve kur durumuna göre değiştiği için güncel teklifi Türkiye'deki yetkili satıcılardan almanız gerekir. Satın almadan önce deneme sürümünü kendi paftalarınızla, özellikle en büyük ve en karmaşık dosyalarınızla denemenizi öneririz.

LISP, VBA ve .NET desteği: eklentiler çalışır mı?

Statik ofislerin çoğu, yıllar içinde biriktirdiği LISP rutinleriyle çalışır: otomatik kot yazma, alan hesabı, donatı etiketi, pafta numaralama gibi. GstarCAD bu alışkanlığı büyük ölçüde korur. Desteklenen geliştirme arayüzleri şunlardır:

• AutoLISP / Visual LISP: .lsp ve çoğu .fas/.vlx dosyası APPLOAD komutuyla yüklenir. Başlangıçta otomatik yükleme için başlangıç paketi (Startup Suite) kullanılabilir.
• VBA: Makrolar çalıştırılabilir; kurulumda VBA modülünün seçildiğinden emin olun.
• .NET ve GRX: C# ile yazılmış eklentiler ve ObjectARX karşılığı olan GRX arayüzüyle geliştirilmiş uygulamalar çalışır. AutoCAD için yazılmış .NET/ARX eklentileri GstarCAD'e uyarlanırken genellikle referans kütüphanelerinin değiştirilip yeniden derlenmesi gerekir.

LISP rutinlerinizin büyük kısmı değişiklik yapmadan çalışır. Sorun çıkaranlar genellikle AutoCAD'e özgü vla-/vlax- fonksiyonlarını veya belirli sistem değişkenlerini kullananlardır. LISP'e yeni başlıyorsanız AutoCAD LISP ve otomasyona giriş yazımızdaki adımlar GstarCAD'de de aynen geçerlidir.

AutoCAD'den GstarCAD'e geçiş: adım adım kontrol listesi

Bir ofisi ya da tek bir bilgisayarı GstarCAD'e geçirirken sürprizle karşılaşmamak için şu sırayı izleyin:

1. Şablonu taşıyın: AutoCAD'deki .dwt şablonunuzu GstarCAD'de açın; katman, yazı stili, ölçü stili ve çizgi tiplerini kontrol edip GstarCAD şablonu olarak kaydedin.
2. Fontları kopyalayın: Ofiste kullanılan özel SHX fontlarını GstarCAD'in Fonts klasörüne kopyalayın; eksik font, yazıların yer değiştirmesine yol açar.
3. Plot stillerini taşıyın: CTB/STB dosyalarını GstarCAD'in plot stilleri klasörüne kopyalayın ve bir paftadan deneme PDF'i alın.
4. LISP'leri test edin: En sık kullandığınız 10 rutini tek tek çalıştırın; hata verenleri not alın.
5. Kısayolları eşleyin: Kendi tanımladığınız kısayollar (acad.pgp karşılığı) GstarCAD'in komut takma adı dosyasına aktarılır.
6. Büyük dosya testi: En ağır paftanızı açın; XREF, görüntü altlıkları ve PDF altlıklarının doğru yüklendiğini kontrol edin.
7. Karşılıklı kayıt testi: GstarCAD'de kaydettiğiniz bir dosyayı AutoCAD kullanan bir meslektaşınıza gönderip açılışta sorun olup olmadığını teyit edin.

İki programın statik çizim açısından ayrıntılı karşılaştırması için GstarCAD ve AutoCAD: statik detay çiziminde farklar yazımıza göz atabilirsiniz.

GstarCAD 2026 ile gelen yenilikler

Gstarsoft'un 2025 yazında duyurduğu GstarCAD 2026 sürümünde öne çıkan değişiklikler şöyle özetlenebilir:

• Performans: Büyük çizimlerin açılış süresinde ve tarama (hatch), uzatma (extend) gibi komutlarda belirgin hızlanma.
• Yenilenen arayüz: Baştan çizilmiş simgeler, uzun çalışmada göz yorgunluğunu azaltmaya yönelik renkler ve sağ tıkla özelleştirilebilen şerit panelleri.
• DWG Compare: İki çizim arasındaki farkları revizyon bulutlarıyla gösterir; statik paftalarda revizyon kontrolü için kullanışlıdır.
• Drawing Merge ve veri çıkarma: Çizimleri XREF üzerinden birleştirme, toplu çıktı ve tablo şablonlarıyla veri çıkarma.
• Geliştirilmiş PDF içe aktarma: PDF altlıklardaki çizgi ve yazıların daha doğru tanınması.

Ofisinizde eski bir sürüm kullanıyorsanız, yükseltme kararından önce yeni sürümü kendi eklentileriniz ve şablonlarınızla bir bilgisayarda denemek en sağlıklı yoldur.

Statik ofiste GstarCAD ile çalışmak

Betonarme statik projede çizim işinin büyük bölümü tekrar eden işlerdir: kolon kesitleri, kiriş açılımları, etriye ve çiroz detayları, poz etiketleri, metraj tabloları. Bu işler GstarCAD'de de AutoCAD'deki gibi ya elle, ya LISP rutinleriyle ya da bir detay programıyla yapılır. Yöntemlerin karşılaştırmasını betonarme detay çizimi yöntemleri yazımızda bulabilirsiniz.

KNCad, GstarCAD içinde kendi sekmesiyle çalışan bir statik detay eklentisidir. Kolon, perde, kiriş, döşeme ve merdiven donatı detaylarını TBDY 2018 ve TS 500 kurallarına göre çizer; poz etiketlerini ve metraj tablosunu çizimle bağlı tutar. Ofisinizde AutoCAD ve GstarCAD birlikte kullanılıyorsa, iki platformda aynı paftaları ve aynı çizim standardını elde edersiniz. Ayrıntılar için KNCad özellikleri sayfasına bakabilirsiniz.

GstarCAD kullanırken sık yapılan hatalar

• Deneme yapmadan toplu geçiş: Tüm ofisi bir günde geçirmek yerine önce bir veya iki bilgisayarda birkaç hafta çalışın.
• Eksik font ile pafta göndermek: Yazıların kayması ve Türkçe karakter bozulması çoğunlukla eksik SHX fontundan kaynaklanır.
• Kaydetme sürümünü kontrol etmemek: Karşı taraf daha eski bir program kullanıyorsa dosya açılmaz; varsayılan kaydetme formatını ofis standardına göre ayarlayın.
• Eklenti uyumunu varsaymak: AutoCAD'de çalışan her .NET/ARX eklentisi GstarCAD'de doğrudan çalışmaz; üreticisinden GstarCAD sürümünü isteyin.
• Çıktıyı kontrol etmeden teslim: İlk paftalarda PDF çıktısındaki çizgi kalınlıklarını ve gri tonları mutlaka gözle kontrol edin.